PMS
Premenstrueel Syndroom
Wat is PMS?
De menstruatiecyclus wordt aangestuurd door een nauw samenspel van verschillende hormonen. Wanneer deze hormonen schommelen, kunnen menstruatieklachten ontstaan. De één ervaart dit mild, terwijl het voor anderen zo heftig is dat relaties, gezinsleven en werk of studie onder druk komen te staan.
Inmiddels zijn er meer dan 100 verschillende PMS-klachten bekend en ongeveer 80% van de vrouwen heeft hier in meer of mindere mate mee te maken. Deze klachten kunnen lichamelijk zijn, zoals hoofdpijn, buikpijn of rugpijn, maar ook mentaal van aard, zoals prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en sombere gevoelens. Ook deze mentale klachten hebben een duidelijke oorzaak.
Uit onderzoek blijkt dat hormonen nauw verbonden zijn met stoffen in de hersenen die invloed hebben op je stemming, zoals serotonine. Wanneer hormonen schommelen, veranderen deze stoffen mee. Dit kan zich uiten in concrete en soms ingrijpende mentale klachten.
Door de grote variatie aan klachten is PMS niet altijd makkelijk te herkennen. Inmiddels weten we dat deze klachten een duidelijke lichamelijke oorsprong hebben. Het ligt dus niet aan jou en het is zeker geen aanstellerij. Je hoeft deze klachten niet te accepteren, want er is in veel gevallen goed iets aan te doen.
Hoe herken je PMS?
Veel vrouwen denken dat hun klachten er nu eenmaal bij horen. Toch kan het terugkerende patroon juist een belangrijk signaal zijn. Je kunt PMS herkennen aan klachten die iedere maand terugkomen in de periode vóór je menstruatie en daarna duidelijk minder worden of tijdelijk verdwijnen. Het verschil tussen gewone menstruatieklachten en PMS zit vooral in herhaling, de ernst en de invloed op je dagelijks functioneren.
Bij PMS verdwijnen of verminderen de klachten meestal zodra de menstruatie begint. Kenmerken is dat er tijdens de cyclus ook een klachtenvrije periode is waarin je je weer meer jezelf voelt. Sommige vrouwen hebben maar één of een paar dagen klachten per maand. Andere vrouwen ervaren twee tot drie weken per maand klachten. Daardoor kan PMS veel meer impact hebben dan op het eerste gezicht lijkt.
Let daarom vooral op wanneer je klachten ontstaan, hoe lang ze duren en hoeveel invloed ze hebben op je dagelijks leven.
Klachten van PMS
Stemmingswisselingen
Stemmingswisselingen worden ook wel moodswings genoemd. Je spreekt van stemmingswisselingen als je stemming zonder specifieke reden snel verandert. Het ene moment ben je chagrijnig of boos en het andere moment ben je vrolijk en positief.
De veranderende hormoonspiegels, voorafgaand aan je menstruatie, veroorzaken bij de meeste vrouwen stemmingswisselingen. Dat is vrij normaal en als dit een dag duurt is het meestal geen probleem. Maar sommige vrouwen hebben hier meerdere dagen behoorlijk last van en merken dat het ze belemmert in het dagelijks functioneren.
Depressieve gevoelens
Door de hormonale schommelingen rondom de menstruatie kan het voorkomen dat je niet zo lekker in je vel zit. Je voelt je down en depressief.
Depressiviteit is een psychische klacht die helaas ook in de klachtenlijst van PMS en PMDD voorkomt. Je voelt je dan somber, ervaart minder plezier in dingen die je doet en ook neemt de interesse in het doen van dingen af. Naast deze gevoelens merken veel vrouwen dat ze ook last hebben van concentratieproblemen, vermoeidheid of terugkerende negatieve gedachten. Sommige vrouwen starten zelfs met een antidepressiva terwijl dit meestal helemaal niet nodig is. De oorzaak ligt immers bij de wisselingen in de hormoonspiegels.
Vermoeidheid
Geen energie voor de dingen die je leuk vindt? Ontzettend moe zijn, maar het lukt niet om te slapen?
Het is normaal om de dagen voorafgaand en tijdens de menstruatie moe te zijn, vooral wanneer je PMS hebt. De vermoeidheid wordt veroorzaakt door de stijging van progesteron in je lichaam. Deze stijgt gedurende de twee weken voor de menstruatie.
Ben je gedurende die periode vermoeid of slaap je slecht? Blijf hier dan niet mee lopen.
Prikkelbaarheid
Iedereen is wel eens prikkelbaar of heeft last van spanning. Door stress, slecht slapen of gewoon omdat het jouw dag niet is.
Schiet je maandelijks rondom je menstruatie uit je slof, omdat jouw partner zijn spullen niet opruimt terwijl je normaliter dit geen probleem vindt? Dan kan het wel eens zijn dat je last hebt van hormonaal veroorzaakte prikkelbaarheid.
Het is bekend dat vrouwen rondom de menstruatie sneller geïrriteerd, geërgerd of aangebrand kunnen zijn. Op het moment dat prikkelbaarheid invloed begint te hebben op jouw dagelijks functioneren of jouw relatie dan is het tijd om professionele hulp in te schakelen.
Gevoelige borsten
‘’Het voelt alsof ik 2 cupmaten groter heb en als mijn vriend eraan komt, krijgt hij een klap’’, aldus één van de vrouwen die bij ons in de praktijk kwam. En dat is niet raar, want gespannen en/of pijnlijke borsten kunnen heel vervelend zijn.
Vaak beginnen deze klachten een paar dagen voordat de menstruatie begint. Soms voel je de pijn constant in alle dagen rondom de menstruatie, soms gaat het in pieken en soms voel je ook een soort steken aan de zijkant van je borsten. Deze pijn kan in sommige gevallen uitstralen naar je oksel en arm. Ook dit kun je gerust bespreken.
Opgeblazen gevoel
Een aantal dagen voor je menstruatie kan het voorkomen dat je buik steeds verder opzet. Een opgeblazen gevoel begint vaak vlak voordat de menstruatie begint en komt bij ongeveer 70% van de vrouwen voor. Doordat het mannelijke hormoon progesteron en het vrouwelijke hormoon oestrogeen afnemen, wordt er minder gal in het lichaam geproduceerd. Dit zorgt ervoor dat de spijsvertering trager werkt, waardoor gassen zich ophopen met als gevolg dat je last krijgt van een opgeblazen gevoel.
Concentratieproblemen
Tijdens het lezen van een boek dalen je gedachten al snel af naar iets anders, waardoor je opnieuw moet beginnen met lezen. Herkenbaar?
Een veel gehoorde klacht bij PMS zijn concentratieproblemen. Toch zijn de meningen hierover verdeeld. Sommige onderzoeken laten zien dat cognitieve functies slechter worden, maar andere onderzoeken niet. En waar komt de opmerking dat vrouwen beter kaart kunnen lezen tijdens de menstruatiefase dan vandaan?
Veel heeft te maken met de periode van de cyclus. Voorafgaand aan de menstruatie (PMS) nemen klachten toe en na het beginnen van de menstruatie nemen ze weer af om daarna zelfs een enorme boost aan energie te geven. Merk jij dat jouw klachten vooral voorafgaand aan de menstruatie zijn, maak dan eens een afspraak.
Duizeligheid
Menstrueer jij vrij hevig en word je tijdens je menstruatie vaak duizelig? Dan kan het zo zijn dat je te maken hebt met een ijzertekort. Dit noemen we ook wel bloedarmoede.
Één op de vijf vrouwen heeft last van hevig bloedverlies. In Nederland zijn dat ongeveer 800.000 vrouwen. Bij hevig bloedverlies moet er echt binnen vier uur verschoond worden, kan het zijn dat je langer dan zeven dagen ongesteld bent en dat je regelmatig stolsels in het bloed hebt die groter zijn dan een euromunt.
Hevig bloedverlies gaat ook vaak gepaard met een dof en zeurderig gevoel in de onderbuik. Dat begint dan al voor dat je ongesteld wordt en kan uitstralen naar je bovenbenen, heupen en onderkant van de rug.
De rekensom: hoeveel dagen heb jij klachten?
PMS kan op verschillende momenten in het leven ontstaan. Sommige vrouwen herkennen deze klachten al vanaf het begin van hun menstruatie, dus op jongere leeftijd. Andere vrouwen merken dat klachten later ontstaan of verergeren, bijvoorbeeld na een zwangerschap, bij veranderingen in de hormoonhuishouding of in een andere levensfase. Bij PMS gaat het niet om één losse slechte dag. Het gaat om klachten die iedere maand terugkomen in de periode vóór de menstruatie en daarna weer verminderen of tijdelijk verdwijnen. Juist die herhaling maakt PMS belastend. Wanneer je klachten iedere maand terugkomen, kan de optelsom groot worden. Laten we voor de rekensom uitgaan dat PMS op een latere leeftijd is begonnen en maak voor jezelf je eigen rekensom.
Petra is 28 jaar en net bevallen van een prachtige zoon. Na de zwangerschap ontstaat bij haar PMS. Waarschijnlijk zal zij hier tot aan de overgang (51 jaar) last van blijven houden. Bij Petra duren haar slechte dagen gemiddeld één week. Hoeveel dagen voelt Petra zich beroerd?
De rekensom is dan als volgt als zij nog 23 jaar te gaan heeft totdat zij in de overgang is. 23 jaar x 12 maanden x 7 dagen = 1.932 dagen dat Petra zich beroerd voelt.
Bij het zien van het antwoord, stelt Petra zich dan nog steeds aan? Valt het voor haar dan mee? Of is het dan belangrijk dat ze zo snel mogelijk hulp krijgt, zodat ze hier iets aan kan doen. Veel vrouwen zijn gewend om de impact van hun klachten te onderschatten, terwijl de optelsom laat zien hoeveel invloed PMS eigenlijk heeft op je dagelijks leven.
Maak gerust eens je eigen rekensom. Hoeveel dagen per maand heb jij klachten? En hoeveel dagen zijn dat per jaar? Als je merkt dat PMS een groot deel van je maand beïnvloedt, is het verstandig om hulp te zoeken. Je hoeft hier niet mee te blijven rondlopen.
Wat is het verschil tussen PMS en PMDD?
PMS en PMDD lijken op elkaar, maar PMDD is meestal ernstiger. Bij PMDD staan vooral heftige mentale klachten op de voorgrond, zoals ernstige somberheid, angst, prikkelbaarheid of emotionele ontregeling. Deze klachten kunnen het dagelijks functioneren sterk verstoren.
Twijfel je of jouw klachten bij PMS of PMDD passen? Dan is het verstandig om dit met een professional te bespreken. Bij ernstige somberheid, paniek, gedachten aan zelfbeschadiging of suïcidale gedachten is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts of een andere zorgverlener.
Je hoeft er niet mee te blijven lopen
- Specialistische zorg
- 98% snel geholpen
- Aandacht voor jou
Ik neem alle tijd voor je, ben zelf ook vrouw en begrijp als geen ander hoe jij je nu voelt.
- Geen verwijzing nodig
Maak zelf direct de afspraak want je hebt geen verwijzing nodig van je huisarts.