PMOS (voorheen PCOS)

Polyendocrien Metabool Ovarium Syndroom (voorheen Polycysteus Ovarium Syndroom)

Naar schatting heeft 5 tot 10% van de vrouwen PCOS. PCOS staat voor het Polycysteus Ovarium Syndroom, een aandoening waarbij zich vaak meerdere kleine cysten in de eierstokken bevinden. Veel vrouwen ontdekken PCOS op het moment dat zij stoppen met de anticonceptiepil omdat zij zwanger willen worden. De menstruatie komt dan nauwelijks of helemaal niet op gang en zwanger worden blijkt lastig.

Herken je dit? Merk je dat je menstruatie onregelmatig is of zelfs volledig uitblijft? Dat kan schrikken zijn. Graag leggen we uit wat de oorzaak kan zijn en hoe we je hierbij mogelijk verder kunnen helpen.

PCOS officieel hernoemd naar PMOS

PCOS is in 2026 officieel hernoemd naar PMOS: Polyendocrien Metabool Ovarium Syndroom, zoals gepubliceerd in The Lancet. Deze nieuwe naam past beter bij de aandoening, omdat het niet alleen om de eierstokken of ‘cystes’ gaat, maar ook om hormonen, stofwisseling, menstruatie en vruchtbaarheid. Omdat veel mensen de aandoening nog kennen als PCOS, gebruiken we op deze pagina nog de oude term.

Wat is PCOS?

PCOS stond voor Polycysteus Ovarium Syndroom. Deze naam verwijst naar de meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten), ook wel follikels genoemd, in de eierstokken (ovarium). In de eerste helft van de menstruatiecyclus worden er normaal gesproken enkele follikels aangemaakt in de eierstokken. Bij een ‘normale’ cyclus groeit meestal één follikel verder tot deze knapt. Dat noemen we de eisprong (ovulatie).

Bij PCOS ontwikkelen zich vaak meerdere kleine follikels, maar groeit er niet altijd één follikel goed door. Hierdoor kan de eisprong uitblijven en kan de menstruatie onregelmatig worden of wegblijven. Het gevolg hiervan is dat je minder ongesteld en vruchtbaar bent. Dat is waar vrouwen het aan herkennen. Daarnaast zien we dat vrouwen met PCOS ook vaker last hebben van acné en/of overbeharing. Ook dit is te herleiden naar een verstoorde hormoonhuishouding. Met name het mannelijke hormoon blijkt dan verhoogd te zijn. Daarbovenop kan stofwisseling, en dus gewicht, een grote rol spelen.

Hoe ontstaat PCOS?

Hoe PCOS ontstaat weten we niet precies, maar vaak zien we bij PCOS een verstoorde hormoonhuishouding. Ook gewicht kan een rol spelen. Onderzoek toont aan dat als je gewicht (veel) toeneemt, de klachten kunnen verergeren. Het valt op dat meer dan de helft van de vrouwen met PCOS problemen met haar gewicht heeft. Meestal wordt PCOS vroeg geconstateerd door een onregelmatig of helemaal geen menstruatie. Doordat veel vrouwen in Nederland de pil gebruiken, valt dit in eerste instantie niet op. Stoppen zij hiermee, bijvoorbeeld omdat zij zwanger willen worden, dan ontdekken ze dat er iets niet klopt.

Kenmerken van PCOS

Acné

Blijf je last houden van acné, ondanks dat je constant je huid verzorgt en diverse producten geprobeerd hebt? De kans bestaat dat je PCOS hebt. Vrouwen die PCOS hebben, hebben vaak last van acné, voornamelijk op de kin en kaaklijn. Het is een zeer vervelende klacht waar je je onzeker door kan voelen. De acné wordt veroorzaakt door een hormonale disbalans en is daardoor niet makkelijk op te lossen.

Overgewicht

Heb jij het gevoel dat je al aankomt wanneer je naar een koekje kijkt? Of lukt het maar niet om die paar kilo af te vallen? Overgewicht is één van de symptomen van PCOS. Naast dat overgewicht niet prettig is, brengt het ook verschillende gezondheidsrisico’s met zich mee zoals een hoge bloeddruk, insulineresistent zijn en een verhoogd cholesterolgehalte.

Onregelmatige/geen menstruatie

Het klinkt geweldig, minder vaak of bijna niet ongesteld. Toch is het belangrijk hier aandacht aan te besteden, zeker als je nog een zwangerschapswens hebt. Merk je dat je een onregelmatige tot bijna geen menstruatie hebt of vermoed je dat je niet zwanger wordt vanwege PCOS? Maak dan een afspraak.

Overbeharing

Haren op je kin of op andere ongewone plekken van je lichaam? Door PCOS kan je last hebben van overbeharing, volgens het mannelijke beharingspatroon. Het is een nare klacht die veel invloed kan hebben op hoe jij je voelt. Veel vrouwen kiezen ervoor om de haren te laten verwijderen. Echter, doordat de achterliggende oorzaak (de hormonen) niet aangepakt wordt, groeien de haren terug. Blijf hier niet langer mee lopen.

Welke behandeling is mogelijk voor PCOS?

Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) kan verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals vruchtbaarheidsproblemen, onregelmatige menstruatie, acne, overbeharing en gewichtsproblemen. De behandeling van PCOS is maatwerk en wordt aangepast op basis van je symptomen en of je een kinderwens hebt.

Niet (meer) zwanger worden

Voor vrouwen zonder kinderwens, of die klaar zijn met vruchtbaarheidsbehandelingen, zijn hormonale anticonceptiemiddelen zoals de pil of een Mirena-spiraal aan te raden. Deze methoden bevatten progesteron, wat helpt om het baarmoederslijmvlies dun te houden en zo het risico op baarmoederkanker te verminderen. Een andere optie is om elke drie tot vier maanden een bloeding op te wekken met een medicijn dat progesteron bevat.

Overgewicht kan de symptomen van PCOS verergeren, dus een gezonde leefstijl is essentieel. Vrouwen die last hebben van acne of overbeharing kunnen baat hebben bij het gebruik van de pil, die de werking van mannelijke hormonen vermindert. Hoewel bestaande haren niet verdwijnen, wordt de vorming van nieuwe haren wel tegengegaan.

Als je zwanger wil worden

Als je overgewicht hebt, is gewichtsverlies een belangrijke eerste stap. Een gezonde leefstijl verbetert niet alleen je algehele gezondheid, maar verhoogt ook de kans op een spontane zwangerschap. Bij veel vrouwen herstelt de menstruatiecyclus na gewichtsverlies. Mocht je toch medicatie nodig hebben, dan werkt deze beter na gewichtsverlies of een verbeterde leefstijl, wat de kans op een succesvolle zwangerschap vergroot.

Tabletten met clomifeen

Clomifeen is een anti-oestrogeen dat de eisprong kan stimuleren. Deze tabletten worden van cyclusdag 3 t/m 7 ingenomen. Clomid en Serophene zijn bekende merknamen. De behandeling begint meestal met een dosis van 50 mg. Als dit niet voldoende is, kan de dosis worden verhoogd tot maximaal 150 mg. Ongeveer 80% van de vrouwen krijgt een eisprong en ongeveer 50% wordt zwanger met deze behandeling. Omdat clomifeen de eierstokken kan overstimuleren, is er een verhoogde kans op meerlingzwangerschappen, waardoor regelmatige controles noodzakelijk zijn.

Injecties: FSH

Als clomifeen niet effectief is, kunnen injecties met FSH (follikelstimulerend hormoon) worden gebruikt. Deze injecties stimuleren de eierstokken direct en worden dagelijks toegediend. De behandeling begint met een lage dosis, die geleidelijk kan worden verhoogd als er onvoldoende reactie is. Ongeveer 90% van de vrouwen krijgt een eisprong en ongeveer 50% wordt zwanger. Bij overstimulatie wordt de behandeling gestopt om de kans op meerlingzwangerschappen te verminderen.

IVF

Als FSH-injecties niet effectief zijn of als er te veel follikels tegelijk groeien, is IVF (in-vitrofertilisatie) een optie. Bij IVF wordt één embryo teruggeplaatst om het risico op een meerlingzwangerschap te beperken.

LEO

LEO staat voor laparoscopische elektrocoagulatie van de eierstokken. Bij deze kijkoperatie worden kleine gaatjes in de eierstokken gebrand om de follikels te verminderen. Dit kan tijdelijk een normale cyclus herstellen en de effectiviteit van hormonale behandelingen verbeteren. De kans op zwangerschap is lager dan bij hormonale behandelingen, en er is een klein risico op verklevingen in de buik.

Je hoeft er niet mee te blijven lopen

Denk jij PCOS te hebben of heb je problemen met zwanger worden? Ook dan kun je bij mij terecht. Je hebt geen verwijzing nodig van je huisarts.

Als specialiste ben ik speciaal opgeleid in hormonale problemen. Ik weet als geen ander hoe ik jou kan helpen.

Doorlopen met klachten is niet nodig. Maar liefst 98% van de vrouwen was snel van haar klachten af.

Ik neem alle tijd voor je, ben zelf ook vrouw en begrijp als geen ander hoe jij je nu voelt.

Maak zelf direct de afspraak want je hebt geen verwijzing nodig van je huisarts.